بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
 

  جستجو
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد




 

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 10/9/83


مينياتورهاي دوره صفوي الهام بخش قالي هاي شكارگاهي



83/9/10 - ميراث خبر
    
    
    شكار يكي از سرگرمي هاي رايج بزرگان و شاهزادگان ايران قديم بوده، كه در دوره هاي مختلف تاريخي از رسوم و آداب خاص آن دوران پيروي مي كرده است. در متون قديمي به جا مانده مي توان نوشته هاي بسياري يافت كه به توصيف نحوه شكار بزرگان پرداخته اند.
    هنرمندان دوره هاي مختلف نيز از تاثير اين تفريح رايج بي نصيب نبوده اند. چنان كه روي بسياري از آثار هنري ايران باستان كه امروزه در موزه هاي داخلي و موزه هاي معروف دنيا به نمايش در آمده اند، نقش شكار حك شده است. از مهر و ظروف فلزي تا نقش برجسته هاي منقوش بر صخره هاي باستاني و كتيبه هاي تخت جمشيد و قالي هاي نفيس.
    در ميان اين آثار هنري، از قالي ها، به اين دليل كه قابل پوسيدن هستند، شواهد كمتري در دست است. اگر چه مي دانيم قديمي ترين تصوير حيوانات روي قالي، تصاويري از گوزن هاي شمالي، اسب ها به همراه اسفنكس ها (موجودات نيمه حيوان، نيمه انسان) است كه بر قالي معروف به پازيريك نقش شده، اين قالي هم اكنون در موزه آرميتاژ (لنينگراد) نگهداري مي شود.
    طبق تحقيقاتي كه توسط نسرين نيك نژاد از موزه داران موزه فرش انجام شده، شكار در طرح لچك ترنج، سراسري، گرفت و گير، قابقابي شكارگاه روي قالي ها نقش شده است. فرش هاي معروفي نيز با اين طرح ها وجود دارد كه در موزه هاي معروف دنيا به نمايش در آمده اند. از جمله قالي اي كه در موزه پولدي پتسولي ميلان نگهداري مي شود. در اين فرش شكارچيان در حال تاخت و تاز، با لباس هاي دوره شاه طهماسب صفوي نقش شده اند، ويژگي اين نقش شباهت آن به صحنه هاي شكاري است كه توسط مينياتوريست هاي معاصر آن دوران، به ويژه سلطان محمد نقاش بزرگ دوره شاه طهماسب كشيده شده اند و ديگر ويژگي آن تصاوير بسيار زنده و طبيعي است كه به روي آن نقش بسته اند، تعداد و تنوع حيواناتي كه در حال گريز هستند و نيز بهره از 30 رنگ مختلف‌، در اين فرش چشمگير است. نام بافنده غياث الدين جامي ذكر شده و تاريخ بافت نيز 949 هجري قمري خوانده مي شود. اين قالي از اموال سلطنتي بوده كه يك بار قطعه قطعه شده و بعد دوخته شده است. از ديگر قالي هاي طرح شكارگاه، قالي هاي معروف به مجموعه سنگشكواست كه نمونه اي از آن در تالار مركزي موزه فرش ايران ديده مي شود و قديمي ترين فرش اين موزه به شمار مي آيد. اين فرش پيش از اين در مجموعه ترور نگهداري مي شده كه قبل از انقلاب خريداري و به ايران آورده شده است.
    از ديگر نمونه هاي اين دسته قالي ها، مي توان به فرشي از موزه هنر و صنعت اتريش در وين اشاره كرد كه يكي از قالي هاي ايراني در ابعاد بزرگ است با طرح ترنجي سبز رنگ كه در مركز آن اژدها در نبرد با سيمرغ نقش شده است. اين قالي بافت كاشان است و مي گويند طرح آن را به سلطان محمد، نقاش معروف دربار شاه طهماسب و شاگرد بهزاد تعلق دارد.
    طرح دسته ديگر از قالي هاي شكارگاه برگرفته از مينياتورهاي دروان صفوي و شاهنامه فردوسي و يا خمسه نظامي است، نظير شكار رستم يا شكار بهرام گور. از اين دسته قالي ها كه صحنه شكار سرتاسر متن فرش را به صورت نامتقارن در بر مي گيرد و به سراسري مشهور است، نمونه اي در موزه هنرهاي تزييني پاريس وجود دارد كه نقش پيكره زن و مردي در مركز آن يادآور قصه ليلي و مجنون است.
    همان طور كه اشاره شد، نقش هاي گرفت و گير كه تصوير حيوانات را به صورت نامتقارن نشان مي دهد و قابقابي شكارگاه كه در متن فرش قاب ها به صورت متناوب تكرار مي شوند، از ديگر نقش هاي معروف منسوب به شكارگاه است، كه نمونه هايي از آن شناسايي و در موزه هاي معروف دنيا به نمايش گذاشته شده اند.
    امروزه اما بافت قالي يا قاليچه هايي با طرح شكار بيشتر در ميان بافندگان قم طرفدار دارد، اگرچه در اصفهان، ورامين، كرمان و تبريز نيز اين طرح بافته مي شود. 




 
  پيشخوان
  Carpetour E-Shops
فروشـگاه های مجـازی
  ترنج هفت آسمان
Toranj Haft Aseman
Art Complex
  مـوزه ها و گالـری ها
Museums & Galleries
  نمايشگاه های داخلی
  نمايشگاه های خارجی
  همايش های داخلی
  همايش فرش دستباف اردكان
  آئین بزرگداشت فرش دستباف ایران
  همايش هاي خارجی
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.