بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
       
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد














 
   

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 6/6/81


آشنايی با رنگرزی شيميايي



از سال 1850 ميلادی تا به امروز تحول بسيار وسيعی در ساخت رنگ به وجودآمده است . در سال 1868 ميلادی آليزارين (مادة اصلی رنگ ريشة روناس ) به دست آمد.
    در قرن بيستم با افزايش روزافزون اختراعات و اكتشافات صنعت رنگسازی رو به تكامل خود نهاد وانواع رنگها به بازار عرضه شد.
    
    برخی از انواع رنگهای شيميايی مورد مصرف در رنگرزی الياف پشم
    رنگهای بازيك : شفافيت بسيار زيادی دارند و جلای ويژة اين دسته از رنگينه هاسبب شده كه از ساير دسته های رنگ شناخته گردند. متاسفانه همگی رنگهای بازيك در برابر عواملی گوناگون چون : نور، شستشو، سايش ، عرق بدن و قليايي ها ناپايداربوده ، از همين رو نمي توان از اين گونه رنگها در رنگرزی الياف پشم و ابريشم سودجست . اين رنگها بيشتر در رنگ كاغذ و برخی شيريني ها و صنايع تزيينی كاربرددارند. چون رنگرزی با اين مواد بسيار آسان مي باشد، در بيشتر پهنه های ايران به ويژه روستاها و آبادي ها تا اندازه ای جا باز كرده .ولی اين رنگها ثبات ندارند و بايد از رنگ كردن پشمهای قالی با اين رنگها به راستی پرهيز نمود. اين رنگها به نام رنگهاي جوهری نيز شهرت يافته اند. از زمان حضور اين گروه از رنگهای شيميايی در ايران وكاربرد در رنگهای خامه های فرش بيش از يكصد سال مي گذرد. طبق اسناد موجودناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه قاجار نيز خطر ورود اين رنگها را احساس نمودند واز همان زمان قوانينی برای از بين بردن كاربرد آنها صادر كردند. در ابتدا قاليهای رنگ شده با اين مواد توقيف مي گرديد، اما بعدها قرار شد در هنگام صدور آنها سه درصدماليات گرفته شود و وجه ماليات نيز صرف پژوهش در رنگرزی گياهی شود. سالهابعد و در زمان فعاليت شركتهای خارجی توليد كننده فرش در ايران نيز اقدامات مشابهی انجام يافت . در يكی از اين اقدامات رئيس وقت شركت توليد كنندگان قالي شرق در اراك (O.C.M) به سال 1316 هجری شمسی طبق دستوری به حكم سلطان آباد (اراك فعلي ) امر به دستگيری رنگرزانی كه از رنگ های جوهری استفاده مي كردند نمود و همچنين اموال آنها را توقيف كرد. اما هيچ گاه اين اقدامات بطورجدی پيگيری نشد و امروز نيز ما مي توانيم اثرات آنرا در فرش ايران به وضوح مشاهده نمائيم .
    رنگهای كُرُومي : اين رنگها را دندانه ای نيز مي گويند زيرا در اثر تاثير دندانه ، لاك غيرقابل حلی در روی الياف پشم پديد مي آورد و همراه آن رنگ را هم آشكار مي سازد وسبب پايداری و ثبات رنگ مي گردد. دندانه هايی كه به كار مي برند بيشتر بيكرومات دوپتاس و املاح آلومين بوده ، از برخی مواد املاح مس نيز سود مي جويند. ولي بيشتر از املاح كُرُم استفاده مي كنند زيرا نتيجة بهتری مي دهد. رنگهای دندانه ای ازهمگی رنگها قوي تر و در برابر عوامل گوناگون پايدارتر مي باشد، ولی رنگهايی كه به دست مي آيند به شفافيت رنگهای اسيدی ومستقيم نيستند. در رنگرزی رنگهاي كرومی بايد دقت نمود كه پشم بدون مواد چربی باشد و همچنين آب كه به كار برده مي شود بدون املاح آهك يا گچ بوده ، خالص باشد.
    رنگهای دندانه ای دارای ويژگی همانند رنگهای طبيعی هستند. رنگهاي دندانه ای با املاح توليد لاكهايی مينمايند كه پايداری خوبی در برابر شستشو حاصل مي شود. املاح آلومينيوم ، كروم ، مس ، آهن و قلع ، كم و بيش همگی برای دندانه دادن بسيار مناسب هستند. از تمامی املاح ياد شده ، كرم مهمترين آنهاست زير لاك توليده شدة آن دارای پايداری بسيار خوبی مي باشد. در اين رنگها از آن جا كه به جای دندانه بيشتر از كروم استفاده مي شود آنها را رنگهای كرومی مي گويند.
    رنگهايی كه از دندانه های گوناگون به دست مي آيد:
    1- آلومينيوم 2 قرمز
    2- قلع 2 صورتي
    3- آهن 2 قهوه اي
    4- كروم 2 قهوه ای آلبالويي
    5- مس 2 قهوه ای متمايل به زرد
    رنگهای متال كمپلكس: رنگهای متال كمپلكس از نظر ساختمان شيميايی بسيارشبيه رنگهای كرومی هستند ولی از نظر رنگرزی شبيه رنگهای اسيدی مي باشند. اين رنگها به دوگونه مي باشند:
    1- رنگ متال كمپلكس اسيدی كه نخستين بار در سال 1919 ميلادی به بازار واردشد.
    2- رنگ متال كمپلكس خنثی كه نخستين بار در سال 1915 ميلادی به بازار واردگرديد.
    اين رنگها ثبات خوبی در برابر شستشو و نور از خود نشان مي دهند.  




 
  فرش چيست؟
  فرش در ايران
  فرش در جهان
  تاريخ فرش
  مواد اوليه
  طرح و رنگ
  ساختار و اجزاء
  ابزارهاي قالي بافي
  دارهاي قالي بافي
  آسيب شناسي قالي
  نگهداري قالي
  مرمت قالي
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.